Jan Frans Willems werd geboren op de eerste dag van de eerste Franse bezetting van België, in 1794. Toen zijn vader zijn ambt verloor omdat hij geen Frans sprak, was dat een keerpunt voor de knaap. Zijn hele leven zou in functie staan van het eerherstel en de verdediging van het Nederlands, de taal van zijn vader. In alle opzichten was hij de man met wie zijn tijdgenoten rekening moesten houden: in poëtische, politieke en wetenschappelijke polemieken, een enkele keer met de wapens in de hand, in culturele en politieke debatten, zowel in de Franse, de Hollandse als in de Belgische tijd. Overal had hij vrienden in de hoogste kringen. Jan Frans Willems bepaalde voor vele decennia de Vlaamse emancipatiestrijd die zonder zijn 'vaderschap' misschien nooit het einde van de negentiende eeuw had gehaald.