Tachtig jaar geleden eindigde de Spaanse burgeroorlog (1936-1939), voorspel van de Tweede Wereldoorlog. Uit de Zaanstreek namen 25 mannen dienst in de Internationale Brigades, het vrijwilligersleger dat tegen Hitler-vriend Franco vocht en verloor. Eén vrouw, uit het Zaandamse gemeenteziekenhuis, ging als verpleegster naar Spanje. Wie waren die mensen? Waarom gingen ze? En waarom keerden sommigen al snel of zelfs al halverwege de reis terug? Aan de hand van foto's, brieven, documenten en kranten zoeken de auteurs antwoord op deze vragen. Ze reconstrueren de lotgevallen van overtuigde communisten, maar ook van mannen die eigenlijk op zoek waren naar werk. Ze schetsen een beeld van de Zaanstreek in de crisisjaren en laten zien hoe de Telegraaf de streek als hot spot voor ronselaars en misleide slachtoffers zag. Het boek laat gewone mensen aan het woord die veel risico's namen: de Zaanse Spanjestrijders.